En son yazdığım yazıda, hiç bahsetmediğim, eksik bıraktığım bazı çocukluk anılarım vardı. Ancak öyle bir anım var ki, anlatmasam geçmişimin bir noktasını eksik bırakmış olacağım. Bu nedenle bugün, hafızamda 60 yıldır yer eden bir anımı anlatmak istiyorum.
İki yaşımdan sonraki hallerimi hâlâ hatırlıyorum. Belki birçoğu zaman içinde silindi, belki unuttum. Ama aklıma kazınan, unutulmayan, belki de unutmak istemediğim anılardan biri var.
Yıl 1966 ya da 1967. Yaşım dört veya beş.
Bir akrabamız bana siyah deriden, altı kösele bir çift patik hediye getirmişti. Ancak patikler ayağıma giyecek kadar küçük değildi; bana oldukça büyük geliyordu.
Ben ailenin ilk çocuğuyum. Benden sonra iki kardeşim daha dünyaya geldi. Ama hayatımda bir de babaannem vardı. Beni neredeyse kendi çocuğu gibi büyüttü. Kendi çocuğu olmamıştı ama bana kendi bebeği, kendi evladı gibi bakardı. Üzerime toz kondurmaz, beni çok severdi.
Öz babaannem değildi belki ama benim için özden daha kıymetliydi.
Kıyafetlerimi, çoraplarımı o giydirir, yıkar, saklardı. Bir yere gidecek olsa, ben yürüyene kadar sırtında taşırdı. Bunları bugün gibi hatırlıyorum.
Bana hediye edilen o patikleri de saklar, ara sıra çıkarıp gösterirdi. Ben patikleri elime alır, sever, koklar; bir gün giyebileceğim günü sabırla beklerdim. Ayaklarım bir an önce büyüsün, artık onları giyebileyim diye düşünürdüm.
Ama bir gerçek var ki, ben o patikleri hiç giyemedim.
Kokusunu ve görüntüsünü aradan geçen 60 yıla rağmen hâlâ unutamadım.
Köyde yaşardık. Bizim gibi çocuklar genellikle başı açık, yalın ayak dolaşırdı. Ayağımızda keten bezinden yapılmış bir don varsa, gerisi teferruat olurdu. Köyde herkesin hayatı aşağı yukarı böyleydi.
Kara lastik ya da naylon ayakkabılar, pabuçlar giyilirdi. Deri ayakkabıyı ortaokula kadar köyümüzde neredeyse hiç görmedim. Muhtar bile giymezdi.
Köy hayatı şimdiki gibi değildi. Traktör yok, otomobil yok, asfalt yol yoktu. Kışın çamur, yazın toz olan yollarımız vardı.
Hatırladığım ilk otomobillerden biri, köyde “Dangalağın Hüseyin” diye bilinen Hüseyin abinin Almanya'dan getirdiği Volkswagen, tosbağa görünümlü arabaydı. Yaz günü gelmişti. Hem ses çıkarır hem arkasında bir toz bulutu bırakırdı. Ama bize göre ne güzeldi!
Mekânı cennet olsun. Hüseyin abi de aramızdan erken ayrıldı.
O yıllarda hızla büyümüş olmalıyım. Önceleri ayağıma büyük gelen patikler, artık giymek istediğimde küçük gelmeye başlamıştı. Düğün, bayram derken giyme fırsatı da bulamamıştım. Sonra ayağıma olmadı.
Ama o patikler tavan arasında, birbirine bağlanmış bağcıklarıyla dururdu. Ara sıra çıkarır, evin içinde onlarla dolaşır, koklar, sonra yine yerine bırakırdım.
Sadece o patikleri düşünmek bile beni 60 yıl geriye götürmeye yetiyor.
O yıllarda okullarımızda süttozu ve Amerikan yağı vardı. Çocuklara bazen dağıtılır, bazen içirilirdi. Bazen de hamur yapılır, cırıkta pişirilip çocuklara verilirdi.
Süttozundan yoğurt da mayalanırdı. Evden okula gelirken yanımızda tabak, tas getirir; içine yoğurt koyulur, bazen okulda yer, bazen de eve götürürdük.
O yılların öğretmenleri bize sadece okuma yazma öğretmezdi. Okulda odun yarmayı, ateş yakmayı, düğme dikmeyi, çivi çakmayı, hayatın içindeki işleri de öğretirlerdi. Elektriğin olmadığı zamanlarda küçük motorlarla, pillerle elektrik elde etmeyi, bağlantıları öğrenirdik. Çocukları hayata hazırlamak için hem bilgiyi hem beceriyi, hem okuyarak hem uygulayarak öğretirlerdi.
Okulun bahçesine ağaçlar dikerdik. Diktiğimiz ağaçlardan bazıları bugün hâlâ yaşıyor.
Bizler bir çift patiğin kokusunu 60 yıl unutmayan çocuklardık.
Bugünün çocuklarına, bugünün büyüklerine bakıyorum. Bir şeyler beni düşündürüyor, hatta üzülüyorum. Tüketen, elindekinin kıymetini bilmeden yenisini isteyen bir toplum olma yolunda ilerliyoruz.
Bizim çocukluğumuzda bir çift patik, yıllarca saklanan, özlenen, hayali kurulan bir mutluluktu. Bugün ise birçok şey kolayca alınıyor, kolayca tüketiliyor ve kolayca unutuluyor.
Belki de insanın sahip olduğu şeylerin çokluğu değil, onlara yüklediği anlamdır hayatı değerli kılan.
Ben o patikleri hiç giyemedim.
Ama 60 yıl sonra bile kokusunu hatırlıyorum.
Ve sanırım bazı şeyler hiç eskimiyor, hiç unutulmuyor.
Kalın sağlıcakla…
